بی کربنات آمونیوم
بی کربنات آمونیوم چیست؟
بی کربنات آمونیوم یک ترکیب غیرآلی است وکمی خاصیت بازی دارد. بصورت کریستال جامد سفید رنگی است که بوی تند آمونیاک میدهد. به راحتی در آب حل میشود اما در حلالهای آلی مختلف نامحلول است. وقتی بی کربنات آمونیوم در آب حل میشود، یک محلول قلیایی متوسط تولید میکند.
خصوصیات بی کربنات آمونیوم
همانطور که اشاره شد بی کربنات آمونیوم یک ترکیب غیر آلی است. این ترکیب که شامل اتمهای نیتروژن و هیدروژن و کربن و اکسیژن است بصورت صنعتی تولید میشود و قبلا تحت عنوان آمونیاک نانوایی یا نمک هارتشورن شناخته میشد.
از نظر شیمیایی این ماده از کاتیون آمونیوم و آنیون بی کربنات تشکیل شده و بدلایل خواص فیزیکی وشیمیایی این ماده، بعنوان یک عامل تخمیر کننده و تثبیت کننده و همچنین بعنوان یک عامل تنظیم کننده اسید استفاده میشود.
وجود مزیت تثبیت کنندگی در بی کربنات آمونیوم باعث میشود تا خواص ایدهآل فیزیکی و شیمیایی در غذا حفظ شود و بافت غذا در معرض تغییر قرار نگیرد. همچنین آمونیوم بی کربنات با کنترل یا اصلاح اسیدیته میزان PH یک محصول را تنظیم کرده و در نهایت بی کربنات آمونیوم به عنوان یک ماده تخمیری به تنهایی یا همراه با سایر مواد با ازاد کردن گاز co2 باعث ور آمدن خمیر شده و محصولات را برای پخته شدن آماده میکند. در واقع این ماده قدیمیترین عامل تخمیر بوده و نسبت به جوش شیرین و بکینگ پودر از قدمت بیشتری برخوردار است. استفاده از بیکربنات آمونیوم بعنوان یک عامل خمیر مایه به قرنها قبل برمیگردد.
تولید آمونیوم بیکربنات
آمونیوم بیکربنات از ترکیب دیاکسید کربن و آمونیاک تولید میشود.
CO2 + NH3 + H2O → (NH4) HCO3
از آنجایی که آمونیوم از نظر حرارتی ناپایدار است در طول واکنش، محلول سرد نگه داشته میشود. در نتیجه این مسئله باعث میشود تا محصول بصورت جامد سفید رنگ تولید شود. با استفاده از این روش تولیدی در سال 1997، صد هزار تن آمونیوم بی کربنات تولید شد.
این ترکیب با قرار گرفتن در معرض هوا، آمونیاک را آزاد میکند و تبدیل به بیکربنات آمونیوم میشود. گاز آمونیاک ( (NH4)2CO3 و H2O) ، وقتی از یک محلول قوی (مخلوطی با نسبت 2:1:1 از کربنات آمونیاک (NH4)HCO3) عبور میکند، به کربنات طبیعی (NH4)2CO3 تبدیل شده و کریستالیزه میشود.
ساختار مولکولی بی کرنات آمونیوم
خصوصیات آمونیوم بیکربنات
| نام های دیگر آمونیوم بی کربنات | آمونیوم هیدروژن کربنات آمونیوم اسید کربنات |
| فرمول مولکولی | NH4HCO3 |
| وزن مولکولی | 79.056 g/mol |
| چگالی | 1.586 g/cm3 |
| ظاهر | جامد سفید رنگ |
| دمای ذوب | 41.9 °C |
موارد مصرف آمونیوم بی کربنات
بی کربنات آمونیوم در صنایع غذایی بعنوان یک عامل تخمیری در محصولاتی مانند کلوچه و کراکر استفاده میشود. در گذشته نیز قبل از اینکه خمیر مایههای امروزی در دسترس باشند این ترکیب مصرف خانگی داشت.
در مقایسه با جوش شیرین، بی کربنات آمونیوم بطور متوسط گاز بیشتری را تولید میکند.
همچنین از آمونیوم بیکربنات برای تولید رنگ، سرامیک، درتولید محصولات دارویی بعنوان یک جز فعال در شربت سرفه برای تسکین علائم برونشیت استفاده میشود. این ماده هم چنین در تولید پلاستیک، ضد حریق و غیره استفاده میشود.
از آمونیوم بی کربنات در کپسولهای آتش نشانی نیز استفاده میشود.
همچنین در تولید محصولات پاک کننده کاربرد دارد. در صنعت کود از آن بعنوان منبع آمونیاک استفاده میشود. همچنین در برخی از محصولات تنباکویی بدون دود کاربرد دارد.
توصیه هایی درمورد بیکربنات آمونیوم
بی کربنات آمونیوم و بی کربنات سدیم رایج ترین افزودنیهایی هستند که بعنوان عامل ور آمدن خمیر در صنعت نانوایی مورد استفاده قرار میگیرد، زیرا با رسیدن به دما و رطوبت مخصوص، دی اکسید کربن را آزاد میکنند.
بطور کلی وقتی بی کربنات آمونیوم به دمای 40 درجه میرسد به CO2, H2O وNH3 تجزیه میشود. بمنظور جلوگیری از هرگونه اثر آمونیاک در محصولات، سایر عوامل مخمر شیمیایی باید اضافه شوند.
میزان مصرف روزانه بی کربنات آمونیوم توسط کمیته مشترک FAO/WHO مشخص نشده زیرا استفاده از آن خطری برای امنیت غذایی ندارد.
مراکز خرید فروش آمونیوم بی کربنات
آمونیوم بیکربنات مورد استفاده در ایران هم مانند سایر مواد اولیه صنایع تولیدی از نوع وارداتی است. یکی از مشهورترین برندهای آمونیوم بیکربنات در بازار، برند FIC میباشد. آمونیوم بیکربنات در کیسههای 25 کیلویی و بصورت جامد پودری در بازار عرضه میشود. چنانچه قصد خرید آمونیوم بیکربنات را دارید، با کارشناسان فروش شرکت بازرگانی رادین پرهام در ارتباط باشید.